Dlaczego witamina D jest tak ważna dla naszego zdrowia?

witamina D, Dlaczego witamina D jest tak ważna dla naszego zdrowia?, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

W ostatnim czasie z każdej strony docierają do Ciebie głosy odnośnie wspierania odporności oraz suplementacji witaminą D. Zarówno z reklam, jak i dietetycznego świata. Z czym kojarzy Wam się witamina D? Pierwszymi odpowiedziami z pewnością będą słońce i zdrowe kości. I prawidłowo! Ale czy to wszystko? Dlaczego nagle zrobiło się o niej tak głośno?

Witamina D – zapotrzebowanie, źródła

Najważniejszym źródłem witaminy D w organizmie człowieka jest synteza w naskórku pod wpływem działania promieni słonecznych. Proces ten zapewnia ok. 80% zapotrzebowania na tę witaminę. Znacznie mniej znaczącym jej źródłem jest żywność. Witamina D występuje w dwóch postaciach – witaminy D3, czyli cholekalcyferolu, oraz witaminy D2 – ergokalcyferolu. Witamina D3 występuje w żywności pochodzenia zwierzęcego – głównie w rybach, natomiast ergokalcyferol znajdziemy w tkankach roślin, grzybach i drożdżach.

Cholekalcyferol jest jedyną witaminą, której pokrycie zapotrzebowania z dietą jest prawie niemożliwe. Zapotrzebowanie na witaminę D wynosi 15 µg/dobę dla większości populacji. W przypadku dzieci do 1. r.ż. norma wynosi 10 µg/dobę. Aby zobrazować trudności związane z pokryciem zapotrzebowania na tę witaminę, posłużę się tutaj poniższą grafiką zawierającą NAJBOGATSZE źródła witaminy D:

Infografika - źródła witaminy D, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

https://www.instagram.com/p/CH-gn2mgjUQ/

Dlaczego jednak zadbanie o odpowiedni poziom witaminy D w organizmie jest takie ważne?

Witamina D jest konieczna dla zdrowych kości

Witamina D bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, m. in. zwiększa wchłanianie wapnia w jelitach, zwiększa reabsorbcję wapnia w kanalikach nerkowych czy reguluje wchłanianie fosforu. Jest ona więc konieczna do utrzymania prawidłowej mineralizacji kości. Niedobór witaminy D wiąże się z występowaniem krzywicy u małych dzieci oraz rozmiękczenia i zrzeszotnienia kości u dorosłych. Istnieją badania ukazujące, iż osoby z wyższym stężeniem witaminy D rzadziej doświadczały złamań biodra, w porównaniu do osób z niedoborami tej witaminy.

zdrowe kości, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Niedobór witaminy D osłabia odporność

Istnieje znaczący związek między stężeniem witaminy D a funkcjonowaniem układu immunologicznego. Osoby o niższym stężeniu 25(OH)D (metabolitu witaminy D) we krwi, są bardziej narażone na rozwój infekcji, przede wszystkim układu oddechowego. Warto jednak dodać, iż w przypadku osób z odpowiednim stężeniem witaminy D, dalsze zwiększanie jej stężenia najprawdopodobniej nie spowoduje obniżenia ryzyka infekcji. Warto więc dążyć do optymalnego poziomu witaminy D w organizmie, przyjmując jej suplementy zgodnie z zaleceniami.

wirus, Dlaczego witamina D jest tak ważna dla naszego zdrowia?, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Odpowiedni poziom witaminy D zmniejsza ryzyko rozwoju chorób autoimmunologicznych

Jak wyżej wspomniałam, witamina D ma znaczący wpływ na działanie układu immunologicznego. Udowodniono związek między niedoborem witaminy D a występowaniem chorób autoimmunologicznych. Należą do nich m. in. cukrzyca typu 1., niedoczynność tarczycy typu Hashimoto, stwardnienie rozsiane, nieswoiste choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) czy reumatoidalne zapalenie stawów. Zauważono niedobory witaminy D m. in. u osób z chorobami zapalnymi jelit czy stwardnieniem rozsianym. Uzupełnianie niedoborów i utrzymywanie stężenie 25(OH)D na odpowiednim poziomie, może więc pomagać w stabilizacji chorób autoimmunologicznych i wydłużaniu ich remisji.

Witamina D zmniejsza ryzyko nowotworów

Z pewnością jedną z ważniejszych, jak i mniej oczywistych informacji jest fakt, że występuje korelacja między stężeniem witaminy D a ryzykiem zachorowania na niektóre nowotwory. Witamina D obniża ryzyko rozwoju nowotworów m. in. jelita grubego, białaczek, prostaty, jajnika, macicy, sutka czy czerniaka. Istnieje wiele mechanizmów, dzięki którym cholekalcyferol wpływa na zahamowanie rozwoju nowotworów. Należą do nich m. in. regulacja apoptozy (naturalnej śmierci komórki) czy hamowanie namnażania komórek.

nowotwór, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Witamina D chroni przed cukrzycą i insulinoopornością

Istnieje korelacja między stężeniem witaminy D a występowaniem cukrzycy, zarówno typu I. jak i typu II. Odpowiednia podaż tej witaminy to istotny czynnik w prewencji insulinooporności i cukrzycy. Jak wyżej wspomniałam, cukrzyca typu I. należy do chorób o podłożu autoimmunologicznym. Rozwój insulinooporności i cukrzycy typu 2. natomiast, jest ściśle związany z prowadzonym przez nas stylem życia. Niedobór witaminy D dodatkowo sprzyja rozwojowi insulinooporności, a co za tym idzie, cukrzycy typu 2. Osoby ze zdiagnozowaną insulinoopornością powinny więc w szczególności zadbać o utrzymanie odpowiedniego stężenia witaminy D we krwi, aby nie dopuścić do rozwoju cukrzycy typu 2. Oczywiście nie zapominając o innych elementach zdrowego stylu życia!

cukrzyca, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Witamina D a zespół metaboliczny

Najpierw odrobina teorii. Terminem „zespół metaboliczny” określamy zbiór schorzeń/zaburzeń, które mają silny związek z naszym stylem życia. Zespół metaboliczny diagnozujemy, gdy:

  • obwód talii wynosi >94 cm u mężczyzn i >80 cm u kobiet

oraz występują przynajmniej 2 z poniższych:

  • podwyższone stężenie trójglicerydów ≥150 mg/dl lub leczenie zaburzeń metabolizmu trójglicerydów
  • cholesterol HDL <40 mg/dl u mężczyzn i <50 mg/dl u kobiet lub leczenie
  • ciśnienie tętnicze skurczowe ≥130 lub rozkurczowe ≥85 mm Hg lub leczenie
  • glikemia na czczo ≥100 mg/dl lub leczenie
otyłość centralna, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Jaki jest związek pomiędzy powyższym a witaminą D? Przede wszystkim, stężenie witaminy D jest związane z rozwojem otyłości centralnej. Wykazano, iż na każdy wzrost stężenia 25(OH)D o 7,2 ng/ml, ryzyko otyłości brzusznej spada o 8-10%. Istnieje również korelacja między tą witaminą a ciśnieniem tętniczym. Każdy wzrost stężenia 25(OH)D we krwi o 10 ng/ml wiąże się z obniżeniem ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego o 12%.

Ponadto, witamina D ma działanie przeciwzapalne, hamuje wydzielanie leptyny oraz nasila wydzielanie adiponektyny, co przyczynia się do zmniejszenia ryzyka rozwoju miażdżycy czy zespołu metabolicznego. Istnieją dowody, iż prawidłowa podaż witaminy D zmniejsza śmiertelność związaną z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Niedobór witaminy D sprzyja rozwojowi choroby Alzheimera i depresji

Witamina D ma znaczący wpływ na rozwój chorób neuropsychiatrycznych. Istnieje kilka mechanizmów jej działania neuroprotekcyjnego, a mianowicie nasilanie wydzielania dopaminy, noradrenaliny, adrenaliny oraz acetylocholiny czy zmniejszanie stresu oksydacyjnego w obrębie mózgu. Ze względu na powyższe, niedobór witaminy D zwiększa ryzyko chorób, takich jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona czy depresja. W przypadku ostatniej z wymienionych, w wielu badaniach zauważono poprawę i zmniejszenie nasilenia epizodów depresji po wprowadzeniu suplementacji i utrzymaniu prawidłowego poziomu witaminy D.

depresja, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Nadmiar witaminy D i suplementacja

Cholekalcyferol jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, a więc mającą zdolność kumulacji w organizmie. Z tego względu, należy podejść do suplementacji z ostrożnością i stosować się do ogólnych zaleceń. Nadmierne dawki mogą bowiem prowadzić do hiperkalcemii. Jej skutkiem są m. in. choroby nerek, zwapnienie naczyń, zwiększenie ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego czy raka prostaty.

Aby pokryć zapotrzebowanie na witaminę D u osób zdrowych w wieku 19-65 lat, od maja do września należy przez przynajmniej 15 min przebywać na słońcu, z odkrytymi przedramionami i podudziami, bez użycia kremów z filtrem.

W miesiącach od października do kwietnia należy zadbać o suplementację witaminą D w ilości 800-2000 IU/dobę (w zależności od masy ciała i podaży witaminy D w diecie).

suplementacja, Dlaczego witamina D jest tak ważna dla naszego zdrowia?, Aleksandra Włoczysiak, www.aleksandrawloczysiak.pl

Jeśli natomiast przez resztę roku większość czasu przebywasz w pomieszczeniach i nie masz możliwości spełnić powyższych warunków, rozważ całoroczną suplementację. Warto dodać, iż osoby otyłe, powinny przyjmować podwojoną rekomendowaną w danej grupie dawkę witaminy D. Warto jednak kontrolować 25(OH)D we krwi, aby utrzymać optymalne stężenie w granicach 30-50 ng/ml.

W tym miejscu chciałabym polecić zastosowanie LEKU Vigantol lub Vigantoletten. W przypadku leku mamy pewność co do składu produktu oraz jego zawartości, w porównaniu do suplementów (post nie jest sponsorowany 😉 ). Ze względu na to, że witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, należy przyjmować ją do posiłku.

Mam nadzieję, że ten artykuł rozwiał Twoje wątpliwości dotyczące wagi suplementacji witaminy D. Myślę, że powyższe argumenty są wystarczające, aby przekonać Cię, że warto wydać kilka złotych na kropelki z witaminą D. Jeśli ten post okazał się dla Ciebie przydatny i wiesz, że warto się nim podzielić lub masz wśród znajomych osoby, które chcesz przekonać do suplementacji witaminą D – udostępnij!

Piśmiennictwo:

1. Jarosz M., Stoś K., Przygoda B. i wsp.: Witaminy, 130-202, [W]: Jarosz M. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2017

2. Dittfeld A., Gwizdek K., Koszowska A. i wsp.: Wielokierunkowe działanie witaminy D, Ann Acad Med Silesien. 2014, 68, 47-52

3. Cauley J. A., LaCroix A. Z., Wu L. i wsp.: Serum 25 hydroxyvitamin D concentrations and the risk of hip fractures: the women’s health initiative, Ann Intern Med. 2008, 149, 242-250

4. Levin A. D., Wadhera V., Leach S. T. i wsp.: Vitamin D deficiency in children with inflammatory bowel disease, Dig Dis Sci 2011, 56, 830-836

5. Ginde A. A., Mansbach J. M., Camargo C. A. i wsp.: Association between serum 25-hydroxyvitamin D level and upper respiratory tract infection in the Third National Health and Nutrition Examination Survey, Arch Intern Med. 2009, 169, 384-390

6. Gysin D. V., Dao D., Gysin C. M. i wsp.: Effect of vitamin D3 supplementation on respiratory tract infections in healthy individuals: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, PLoS One. 2016, doi: 10.1371/journal.pone.0162996

7. Kfoczyńska M., Kucharska A., Sińska B.: Rola witaminy D w stwardnieniu rozsianym, Postepy Hig Med Dosw. 2015, 69, 440-446

8. Kuryłowicz A., Bednarczuk T., Nauman J.: Wpływ niedoboru witaminy D na rozwój nowotworów i chorób autoimmunologicznych, Endokrynol Pol. 2007, 58, 140-152

9. Leung P. S.: The modulatory action of vitamin d on the renin-angiotensin system and the determination of hepatic insulin resistance, Molecules. 2019, 24, doi: 10.3390/molecules24132479

10. Hajhashemy Z., Shahdadian F., Ziaei R. i wsp.: Serum vitamin D levels in relation to abdominal obesity: A systematic review and dose–response meta‐analysis of epidemiologic studies, Etiology and Pathophysiology 2020, doi: 10.1111/obr.13134

11. Kunutsor S. K., Apekey T. A., Steur M.: Vitamin D and risk of future hypertension: meta-analysis of 283,537 participants, Eur J Epidemiol 2013, 28, 205-221

12. Bahrami L. S., Ranjbar G., Norouzy A. i wsp.: Vitamin D supplementation effects on the clinical outcomes of patients with coronary artery disease: a systematic review and meta-analysis, Sci Rep. 2020, doi: 10.1038/s41598-020-69762-w

13. Lwow F., Bohdanowicz-Pawlak A.: Vitamin D and selected cytokine concentrations in postmenopausal women in relation to metabolic disorders and physical activity, Exp Gerontol. 2020, doi: 10.1016/j.exger.2020.111107

14. Gholami F., Morandi G., Zareei B. i wsp.: The association between circulating 25-hydroxyvitamin D and cardiovascular diseases: a meta-analysis of prospective cohort studies, BMC Cardiovasc Disord. 2019, 19, doi: 10.1186/s12872-019-1236-7

15. Stefanowski B., Antosik-Wójcińska A., Święcicki Ł.: Wpływ niedoboru witaminy D3 na poziom nasilenia objawów depresyjnych. Przegląd aktualnych badań, Psychiatr Pol. 2017, 51, 437-454

16. Wojtasik A., Jarosz M., Stoś K. i wsp.: Składniki mineralne, 203-237, [W]: Jarosz M. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2017

17. Rusińska A. Płudowski P., Walczak M. i wsp.: Zasady suplementacji i leczenia witaminą d – nowelizacja 2018 r., Post Neonatol. 2018, 24, doi: 10.31350/postepyneonatologii/2018/1

Podziel się z innymi

Komentarze

Brak komentarzy. Rozpocznij dyskusję.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *