Otyłość i nadwaga – wpływ na zdrowie, choroby dietozależne CZĘŚĆ 2.

otyłość, choroby, choroby dietozależne, Otyłość i nadwaga – wpływ na zdrowie, choroby dietozależne CZĘŚĆ 2., Aleksandra Włoczysiak, aleksandrawloczysiak.pl
Otyłość i nadwaga – wpływ na zdrowie, choroby dietozależne

W poprzedniej części artykułu mogłaś/eś przeczytać czym jest otyłość, dlaczego stanowi tak duży problem oraz jakie są jej przyczyny. Jeśli jeszcze nie zdążyłaś/eś się z nią zapoznać, poprzedni tekst znajdziesz pod tym linkiem: https://www.aleksandrawloczysiak.pl/otylosc/. Z poniższego tekstu dowiesz się natomiast, jakie mogą być długofalowe skutki nadmiernej masy ciała dla naszego zdrowia oraz jakie choroby może powodować.

Nadwaga i otyłość – skutki zdrowotne

Po przeczytaniu tego tekstu, ostatnie o czym powinnaś/powinieneś myśleć, to utrzymanie i dążenie do prawidłowej masy ciała wyłącznie ze względów estetycznych. Choć są one najpopularniejszym inicjatorem dążenia do niższej masy ciała, warto pomyśleć o najważniejszej sprawie – o naszym zdrowiu. Nadwaga i otyłość przyczyniają się bowiem do rozwoju wielu chorób, których moglibyśmy uniknąć poprzez prowadzenie zdrowego stylu życia.

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Każdy z nas kojarzy osobę, która boryka się z nadciśnieniem tętniczym, przeszła zawał serca lub przynajmniej posiada zbyt wysoki poziom cholesterolu. Możliwe, że takie osoby występują również w naszych rodzinach. Niestety, lecz tym schorzeniom towarzyszy często nadmierna masa ciała. Choroby układu sercowo-naczyniowego to choroby cywilizacyjne, bardzo silnie związane ze stylem naszego życia. Czynnikami wpływającymi na ich rozwój są nieprawidłowa masa ciała, zbyt niska aktywność fizyczna, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu. Warto zauważyć, iż każdy z tych czynników jesteśmy w stanie zmodyfikować, a co za tym idzie, zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju choroby.

Choroby nowotworowe

Nowotwory stanowią drugą przyczynę zgonów na świecie, zaraz po wyżej wymienionych chorobach układu sercowo-naczyniowego. Szacuje się, iż czynniki żywieniowe są odpowiedzialne za nawet 40% zachorowań na raka. Jak się z pewnością domyślasz, otyłość również odgrywa w tym przypadku znaczącą rolę. Według Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), nadmierna masa ciała może przyczyniać się do rozwoju m. in. nowotworów przełyku, endometrium, jelita grubego, jajnika czy pęcherzyka żółciowego.

Insulinooporność i cukrzyca typu II

Kolejną chorobą cywilizacyjną, której powikłania zbierają śmiertelne żniwo jest cukrzyca typu II. Stanowi ona ok. 90% wszystkich przypadków cukrzycy. Pierwszym sygnałem alarmowym, na który powinniśmy zwrócić szczególną uwagę jest rozwinięcie się insulinooporności, która jest ściśle związana z otyłością. Mechanizm powstawania insulinooporności nie został jeszcze dokładnie opisany. Wiadomo jednak, iż czynniki chemiczne uwalniane z tkanki tłuszczowej mają znaczący wpływ na jej rozwój. Szczególną rolę odgrywa w tym przypadku tkanka tłuszczowa zlokalizowana wewnątrz jamy brzusznej. Wraz z rozwojem otyłości, aktywność komórek β trzustki wydzielających insulinę, zaczyna się zmniejszać. Prowadzi to do niedoboru insuliny i rozwoju cukrzycy typu II. Warto wspomnieć, iż większość chorych na cukrzycę typu II. boryka się z nadwagą lub otyłością, a w szczególności otyłością trzewną.

Choroby endokrynologiczne

Zarówno zbyt niska, jak i nadmierna masa ciała mogą powodować zaburzenia endokrynologiczne, w szczególności u kobiet. Jak wyżej wspomniałam, nadwadze i otyłości bardzo często towarzyszy zjawisko oporności na insulinę oraz hiperinsulinizm – nadmierna sekrecja tego hormonu. Prócz zaburzeń w funkcjonowaniu trzustki, sama insulina nie pozostaje bez wpływu na organizm. Zbyt duże jej ilości mogą prowadzić do hiperandrogenizmu – zbyt wysokiego stężenia tzw. „męskich hormonów” w organizmie kobiety. Hiperandrogenizm przyczynia się do rozwoju zespołu policystycznych jajników (PCOS), który jest odpowiedzialny za ok. 6% przypadków bezpłodności u kobiet.

Rozmieszczenie tkanki tłuszczowej a wyżej wymienione choroby

Warto zaznaczyć, iż na rozwój wymienionych schorzeń ma również wpływ rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w obrębie ciała. Otyłość centralna, czyli magazynowanie się tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha, skutkuje zwiększonym ryzykiem rozwoju powyższych chorób. W opisanym przypadku tkanka tłuszczowa gromadzi się w jamie brzusznej. Skutkuje to naciekaniem tkanki tłuszczowej na narządy wewnętrzne oraz zwiększonym wydzielaniem do krwi triacylogliceroli (↑TG w badaniach krwi), diacylogliceroli oraz wolnych kwasów tłuszczowych.

Nie chciałabym tym wpisem wywoływać wyrzutów sumienia. Jestem świadoma, że przyczyn nadmiernej masy ciała jest wiele i walka z nią może wykraczać poza nasze możliwości. Gdyby było inaczej, zawody takie jak dietetyk czy psychodietetyk, nie byłyby potrzebne. Pamiętaj, że zawsze możesz zwrócić się do takiej osoby po pomoc. Mam jednak nadzieję, że oba teksty unaoczniły Ci jak dużym problemem jest nadmierna masa ciała i nie pozostaniesz wobec niego obojętna/y.

Piśmiennictwo:

  1. Koliaki C., Liatis S., Kokkinos A.: Obesity and cardiovascular disease: revisiting an old relationship, Metabolism 2019, 92, 98-107
  2. Pudło H., Respondek M., Szefczyk-Polowczyk L. i wsp.: Wpływ diety na występowanie chorób nowotworowych, J Educ Health Sport 2015, 5, 549-558
  3. Avgerinos K. I., Spyrou N., Mantzoros C. S. i wsp.: Obesity and cancer risk: Emerging biological mechanisms and perspectives, Metabolism 2019, 92, 121-135
  4. Fowler M. J.: Cukrzyca: skala problem i mechanizmy, Diabetologia po dyplomie 2010, 7, 41-46
  5. Miazgowski T.: Otyłość a cukrzyca, Family medicine & primary care review 2012, 14, 462–467
  6. Janikiewicz J., Pawelec P., Kucharczyk P. i wsp.: The Good, the Bad, and the Ugly – role of the pancreas, endothelium, and adipose tissue axis in the management of pancreatic β-cell failure in obesity-related type 2 diabetes, Postępy Biochem. 2018, 64, 166-174
  7. Wikarek T., Olszanecka-Glinianowicz M., Chudek J. i wsp.: Hormon anty-Müllerowski a zaburzenia płodności u otyłych kobiet i kobiet z zespołem policystycznych jajników, Ginekol Pol. 2011, 82, 205-209
Podziel się z innymi

Komentarze

Brak komentarzy. Rozpocznij dyskusję.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *